Eerst reproduceer ik het stukje en geef mijn commentaar per blok, en
vervolgens geef ik mijn integrale kritiek.
De Volkskrant van 12 maart 1998 |
Mijn commentaar van 13 maart 1998 |
| Steeds meer Nederlanders verwerken onder hun niveau. Het niveau van de banen gaat wel omhoog, maar door een jacht op diploma's stijgt het opleidingsniveau van de werknemers nog sneller. | Dit lijkt een correcte constatering. Maar veel hangt af van definities. En leren voor iets betekent nog geen 'recht' op een baan waarin het geleerde kan worden toegepast ! |
| De laagst opgeleiden zijn daarvan de dupe. | Als het bovenstaande een probleem is, is iedereen er de dupe
van.
En iedereen is de dupe van de huidige situatie van massale werkloosheid. (Behalve misschien politici die weinig eraan doen en toch belangrijk kunnen lijken.) |
| Banen waarvoor zij geschikt zijn, worden ingenomen door mensen die onder hen kunnen werken. | Men zal bedoelen: hun banen worden ingenomen door mensen die tegen hetzelfde loon toch iets meer in hun mars hebben. |
| Dit constateert de Organisatie voor Strategisch Arbeidsmarktonderzoek (OSA) in een studie naar 'overscholing'. Volgens de OSA had drie jaar geleden 38 procent van de beroepsbevolking een baan beneden het opleidingsniveau, tegen 17 procent in 1971. | Deze cijfers kende ik niet. Het is goed over zulke cijfers te beschikken. Wel is na te gaan hoe e.e.a. berekend is. |
| De onderzoekers noemen het opmerkelijk dat het aandeel banen van laag niveau sinds 1960 niet is afgenomen, ondanks technologische vooruitgang en concurrentie uit lage lonen landen. | Volgens andere studies zou dat aandeel wel zijn afgenomen. Veel hangt
af van de definitie, natuurlijk.
Het is goed dat de OSA zich afzet tegen de gedachte die bij velen leeft dat het aantal banen van laag niveau vast ligt, en dat deze banen door de concurrentie met de lage lonen landen 'dus' verdwijnen uit het westen. |
| Daar zijn de laagst opgeleiden echter niet mee geholpen. Banen waarvoor zij geschikt zijn, worden steeds meer bezet door mensen die een hoger dan noodzakelijke opleiding hebben. Dat verschijnsel doet zich op elk baanniveau voor, waardoor volgens OSA over de hele linie een 'neerwaartse verdringing' ontstaat. | M.i. gaat de verdringing ook gepaard met een zekere verandering van
het soort werk. Want, men moet tegen dat lagere netto loon wel de bruto
loonkosten rechtvaardigen !
Ik ben het wel eens met het verschijnsel van de verdringing,
zie mijn paper: "Tax structure, inflation and unemployment", http://econwpa.wustl.edu/
|
| Dankzij Melkert-banen kunnen laagopgeleide en kansarme werklozen weliswaar aan de slag, maar een structurele oplossing biedt dat volgens OSA niet. | Dat Melkert-banen geen structurele oplossing bieden, is een open deur. |
| Het probleem is niet zozeer dat er te weinig eenvoudig werk is, maar dat zulk werk gedaan wordt door te hoog opgeleide werknemers. | Neen, veel eenvoudig werk te duur is gemaakt door de wig op arbeid, en daardoor verdwenen. Het laagbetaalde werk dat hogergeschoolden hebben overgenomen, is daarna wel van aard veranderd. |
| Het subsidieren van laagbetaalde arbeid is dus vooral symptoombestrijding. | Dit is verkeerd uitgedrukt:
|
| Het scheppen van meer hoogwaardige banen voorkomt volgens OSA dat het verschil tussen baan- en opleidingsniveau steeds verder uiteen loopt. | Is een tautologie. Dit is per definitie zo. De vraag is hoe je die
banen 'schept'.
Vervolgens is het probleem niet alleen de match tussen baan- en opleidingsniveau, maar de massale werkloosheid ! |
Alles overziend, is de conclusie dat de OSA het niet snapt, en een loeiend verkeerd beleidsadvies geeft.
De juiste analyse is:
Maar wat stelt de OSA voor ? Dat is: Meer werk voor alleen hooggeschoolden
scheppen leidt tot meer vraag voor dat werk, en dus hogere lonen voor de
beter betaalden, en dus inflatie, terwijl de lager productieven gevangen
blijven zitten in werkloosheid onder het minimumloon. Loeiend verkeerd
dus !
Hopelijk maakt het protest tegen dit soort gedrochten duidelijk dat een advies tot genoemde enquête niet zo onverstandig is. Men kan natuurlijk ook zo'n advies van de OSA opvolgen, en het paard achter de wagen spannen.
Het is ook een misverstand om te denken dat de aandacht
van minister Melkert is gericht op het oplossen van de problemen aan de
onderkant van de arbeidsmarkt. De aandacht van de minister is gericht op
het herkozen worden. Zie de vertrouwenscrisis.
Thomas Cool